บัญชีรายชื่อคำศัพท์ มีคำศัพท์ ในระบบทั้งสิ้น 103 คำ
ลำดับที่ คำศัพท์ คำอธิบายศัพท์
ภาษาอังกฤษ ภาษาไทย
1 Acceptable Daily Intake (ADI) ปริมาณที่สามารถบริโภดได้ต่อวัน ปริมาณสารที่สามารถบริโภคได้ทุกวันตลอดอายุขัยโดยไม่ก่อให้เกิดอันตรายหรือไม่มีอัตราเสี่ยง คิดเป็นมิลลิกรัมของสารเคมีต่อน้ำหนักร่างกายเป็นกิโลกรัม ADI ถูกกำหนดขึ้นบนพื้นฐานข้อมูลทางพิษวิทยา โดยให้สารเคมีแก่สัตว์ทดลองในระยะยาว เพื่อประเมินศักยภาพของการก่อมะเร็ง (carcinogenic) การก่อกลายพันธุ์ (mutagenic) และการก่อลูกวิรูปหรือตัวอ่อนที่ผิดปกติ (teratogenic) ตลอดจนความเป็นพิษต่อระบบประสาท (neurotoxicity) และระบบสืบพันธุ์ (reprotoxicity)
2 Activated sludge process กระบวนการบำบัดน้ำเสียทางชีววิทยา กระบวนการบำบัดน้ำเสียที่นิยมใช้กันอย่างแพร่หลาย ประกอบด้วยถังเติมอากาศเพื่อให้จุลินทรีย์ใช้ออกซิเจนในการย่อยสลายสารอินทรีย์ในน้ำจนเกิดเป็นตะกอนและถังตกตะกอนเป็นหลัก เรียกในชื่อต่างๆ กัน เช่น กระบวนการแอกทิเวเต็ดสลัดจ์, , กระบวนการสลัดจ์ไวงาน กระบวนการเอเอส
3 Add-on emission control - เทคโนโลยีการควบคุมการระบายมลพิษซึ่งทำงานเป็นอิสระไม่เกี่ยวข้องกับกระบวนการการเผาไหม้
4 Aeration การเติมอากาศ กระบวนการที่ทำให้น้ำและอากาศสัมผัสกัน ทำให้ค่าออกซิเจนละลายน้ำเพิ่มขึ้น
5 Agenda 21 แผนปฏิบัติการ 21 เพื่อการพัฒนายั่งยืน เป็นแผนปฏิบัติการที่ได้รับการอนุมัติจากการประชุม Earth Summit หรือที่ประชุมสหประชาชาติว่าด้วยสิ่งแวดล้อมและการพัฒนา (The United Nations Conference on Environment and Development UNCED) เมื่อเดือนมิถุนายน 2535 ที่นครริโอเดอจาเนโร ประเทศบราซิล เพื่อเป็นแนวทางของนานาชาติในการพัฒนาที่ยั่งยืนทั้งในด้านสังคม เศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อมให้สอดคล้องกับปัญหาและความจำเป็นของแต่ละท้องถิ่น มีความหนากว่า 300 หน้า ที่ไม่มีผลผูกพันทางกฎหมายระหว่างประเทศ
6 Aldrin อัลดริน สารฆ่าแมลงกลุ่ม Chlorinated hydrocarbon แต่เดิมสารนี้ถูกมองว่าเป็นสารฆ่าแมลงที่ปลอดภัย เนื่องจากสลายตัวได้อย่างรวดเร็วในดิน ต่อมาถูกจัดเป็นสารที่มีอันตรายร้ายแรงเนื่องจากพบว่า เมื่ออัลดรินเข้าสู่บรรยากาศจะถูกเปลี่ยนเป็นดิลดริน (dieldrin) ซึ่งมีความคงทนและสามารถสะสมอยู่ในร่างกายสิ่งมีชีวิตและเข้าไปอยู่ในห่วงโซ่อาหาร
7 Background Noise Level ระดับเสียงพื้นฐาน ค่าระดับเสียงที่ตรวจวัดขณะไม่มีแหล่งกำเนิดเสียง
8 Basel Convention อนุสัญญาบาเซล อนุสัญญาว่าด้วยการควบคุมการเคลื่อนย้ายและการกำจัดของเสียอันตรายข้ามแดน( Basel Convention On the Control of Transboundary Movements of Hazardous Wastes and their Disposal) เป็นอนุสัญญาระหว่างประเทศ ซึ่งกำหนดข้อตกลงระหว่างประเทศในการควบคุมการนำเข้า การส่งออก และการนำผ่านของเสียอันตรายข้ามแดนให้มีความปลอดภัย และไม่เกิดผลกระทบต่อสุขภาพอนามัย และสิ่งแวดล้อมจึงเป็นอนุสัญญาที่ช่วยให้มีการควบคุมการขนส่งเคลื่อนย้าย และการกำจัดของเสียอันตรายข้ามแดนอย่างถูกต้อง และปลอดภัย ประเทศไทยได้มีการลงนามให้สัตยาบันเป็นภาคีอนุสัญญาดังกล่าวแล้ว โดยมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2541 ทั้งนี้ กรมโรงงานอุตสาหกรรม รับผิดชอบปฏิบัติงานในฐานะหน่วยงานผู้มีอำนาจ (Competent Authority) และกรมควบคุมมลพิษปฏิบัติงานในฐานะศูนย์ประสานงาน (Focal Point) นอกจากนี้ยังมีหน่วยงานอื่นๆ รับผิดชอบในส่วนที่เกี่ยวข้อง
9 Bata ray รังสีเบตา รังสีมีกำลังแรงกว่ารังสี alpha สามารถไชเข้าไปในผิวหนังได้ลึกถึง 2 ซม. เป็นอันตรายเมื่อฝังอยู่ ณ ที่ใด ก็จะทำลายเนื้อเยื่อบริเวณนั้น เช่น กัมมันตรังสีของไอโอดีน(1101I) อาจจะสะสมที่ต่อมไทรอยด์ได้เช่นเดียวกับ iodine ที่ไม่เป็นกัมมันตรังสี สามารถชักนำให้เกิดมะเร็งได้ สิ่งที่จะกั้นรังสี bata ได้คือ แผ่นพลาสติก กระจก อะลูมิเนียม แต่พลาสติกและกระจกจะค่อยๆ เปราะ เมื่อถูกรังสีที่เข้มข้นมาก
10 BOD loading ภาระบีโอดี ปริมาณของน้ำเสียที่เข้าสู่ระบบบำบัดน้ำเสียหรือลงสู่แหล่งน้ำค่ากำหนดในการออกแบบระบบบำบัด มีหน่วยเป็นกก. บีโอดี/ม3 - วัน หรือ กก. บีโอดี/ม2 - วัน
11 Brackish zone เขตน้ำกร่อย บริเวณที่น้ำจากแม่น้ำไหลมาบรรจบกับน้ำทะเล เนื่องจากเขตน้ำกร่อยเป็นบริเวณที่ผสมผสานกันระหว่างน้ำจืดและน้ำเค็ม เขตน้ำกร่อยจึงเป็นพื้นที่ที่รวมของบรรดาสัตว์น้ำจากท้องทะเลมากมายหลายชนิดจนอาจเรียกได้ว่าเป็นอู่ชีวิตของทะเล
12 Buffer zone พื้นที่กันชน พื้นที่โดยรอบภายในอาณาเขตของสถานที่ฝังกลบจัดเป็นพื้นที่สำหรับปลูกต้นไม้ ถนนหรือคูระบายน้ำ เพื่อปิดกั้นทางสายตาหรือลดปัญหาด้านทัศนียภาพจากการฝังกลบขยะมูลฝอยรวมทั้งปัญหากลิ่นรบกวนสู่ภายนอกพื้นที่
13 Carbon chloroform extraction (CCE) การสกัดด้วยคาร์บอนและคลอโรฟอร์ม วิธีวัดมลพิษอินทรีย์ในน้ำ ประกอบด้วยการดูดติดสารอินทรีย์ไว้บนถ่านกัมมันต์ และสกัดออกด้วยคลอโรฟอร์ม
14 Central city planning ผังเมืองรวม แผนผัง นโยบายและโครงการ รวมทั้งมาตรการควบคุมทั่วไป ที่ใช้เป็นแนวทางในการพัฒนา และดำรงรักษาเมือง และบริเวณที่เกี่ยวข้อง หรือชนบท ในด้านที่เกี่ยวกับการใช้ประโยชน์ทรัพย์สิน การคมนาคมและการขนส่ง การสาธารณูปโภค บริการสาธารณะ และสภาพแวดล้อม เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ของการผังเมือง
15 Chapter 19 แผนปฏิบัติการบทที่ 19 แผนการจัดการสารเคมีที่เป็นพิษอย่างเหมาะสมต่อสิ่งแวดล้อม รวมทั้งเพื่อป้องกันการขนส่ง เคลื่อนย้ายผลิตภัณฑ์ที่เป็นพิษ และเป็นอันตรายอย่างผิดกฎหมายระหว่างชาติ ซึ่งเป็นผลจากการประชุมสหประชาชาติว่าด้วยสิ่งแวดล้อมและการพัฒนา (The United Nations Conferences on Environmental and Development : UNCED) หรือการประชุม The Earth Summit ที่กรุงริโอ เดอ จาเนโร ประเทศบราซิล แผนปฏิบัติการนี้ ประกอบด้วย 6 แผนหลัก คือ การขยายขอบเขตและเร่งรัดการประเมินการเสี่ยงสารเคมีระหว่างชาติ การจำแนกชั้นและการทำฉลากสารเคมีรูปแบบเดียวกัน การแลกเปลี่ยนข้อมูลสารเคมีที่เป็นพิษ และการเสี่ยงต่อสารเคมี การจัดทำโครงการลดการเสี่ยง การเสริมสร้างสมรรถนะและขีดความสามารถในการจัดการด้านสารเคมีในระดับชาติ และการป้องกันการขนส่งเคลื่อนย้ายผลิตภัณฑ์ที่เป็นพิษและเป็นอันตรายอย่างผิดกฎหมายระหว่างชาติ
16 Chlorinated Hydrocarbons ไฮโดรคาร์บอนคลอรีน ไฮโดรคาร์บอน ซึ่งมีคลอรีนเป็นองค์ประกอบ มักอยู่ในรูปของยาฆ่าแมลง เช่น ดีดีที อัลดริน เอนดริน เบนซิน เฮกซาคลอไรด์ และดีลดริน ส่วนใหญ่เป็นสารก่อมะเร็ง
17 Chroine-amonia treatment การบำบัดโดยคลอรีนแอมโมเนีย การใส่คลอรีนลงไปในน้ำก่อนหรือหลังการใส่แอมโมเนีย เพื่อให้มีสารประกอบคลอรีนคงค้างอยู่ได้นานในระบบการจ่ายน้ำประปา
18 Clarification การทำให้ใส, การทำใส กระบวนการใดๆ ที่มีวัตถุประสงค์ เพื่อลดความเข้มข้นของสารแขวนลอยในของเหลว
19 Clean river แม่น้ำสะอาด, แม่น้ำชั้นดี แม่น้ำซึ่งไม่ปรากฎว่ามีภาวะมลพิษ และสามารถให้น้ำสะอาดดื่มได้โดยผ่านกระบวนการทำน้ำประปาแบบธรรมดา
20 Composting การหมักทำปุ๋ย วิธีการหมักขยะมูลฝอยเพื่อทำปุ๋ย โดยอาศัยขบวนการทางชีววิทยาของจุลินทรีย์ ในการย่อยสลายอินทรีย์วัตถุที่มีอยู่ในขยะมูลฝอย โดยเฉพาะจุลินทรีย์พวกที่ต้องการออกซิเจน (Aerobic Bacteria) ภายใต้สภาวะที่เหมาะสมในด้านความชื้น อุณหภูมิ ปริมาณออกซิเจน รวมทั้งอัตราส่วนระหว่างคาร์บอนและไนโตรเจน ผลผลิตที่ได้เป็นสารอินทรีย์ที่ย่อยสลายเป็นผงหรือก้อนเล็กๆ สีน้ำตาล สามารถนำไปใช้เป็นสารปรับปรุงคุณภาพดิน (Soil conditioner)
21 Constructed wetlands บึงประดิษฐ์ ระบบบำบัดน้ำเสียที่สร้างขึ้นเลียนแบบบึงธรรมชาติมีระดับน้ำไม่ลึกนัก และปลูกพืชน้ำ เช่น กก แฝก บัว ธูปฤาษี และจอก แหน ไว้เป็นปัจจัยหนึ่งในการบำบัดน้ำเสีย
22 Contamination การปนเปื้อน การที่น้ำเกิดมีจุลชีพ สารเคมี ขยะ ของเสียเกิดขึ้นในปริมาณที่ทำให้น้ำนั้นไม่เหมาะแก่การนำไปใช้
23 Continuous Emission Monitoring System (CEMS) ระบบติดตามมลพิษทางอากาศอย่างต่อเนื่องจากแหล่งกำเนิด ระบบติดตามตรวจสอบที่ใช้ในการตรวจวัดอัตราการสารมลพิษทางอากาศจากปล่องของแหล่งกำเนิดอุตสาหกรรมอย่างต่อเนื่อง 24 ชั่วโมง ใช้ในการเฝ้าระวังปัญหาสิ่งแวดล้อมต่างๆ ที่จะเกิดขึ้น ชนิดของสารมลพิษที่จะต้องทำการตรวจวัดได้แก่ PM, SO2, CO, Nox, CO2, O2, VOC และสารมลพิษอื่นๆ ที่จำเป็น
24 Daily cover วัสดุกลบรายวัน วัสดุธรรมชาติหรือสังเคราะห์ที่ใช้ในการกลบบนพื้นที่ของขยะมูลฝอยก่อนที่จะฝังขยะมูลฝอยในวันต่อไป หรือระหว่างชั้นของขยะมูลฝอยหรือชั้นสุดท้ายของการฝังกลบเพื่อลดปัญหาการแพร่กระจายเชื้อโรค แหล่งเพาะพันธุ์ของสัตว์ การซึมผ่านความชื้น การป้องกันอุบัติเหตุไฟไหม้ ขยะมูลฝอยปลิว การควบคุมกลิ่น และการปรับปรุงด้านทัศนียภาพ
25 Decibel (dB) เดซิเบล หน่วยของระดับเสียงโดยแสดงค่าเป็น 10 เท่าของพลังงานเสียงในรูปแบบของการคำนวณ โดยใช้ logarithmic ฐาน 10 เช่น 20 dB จะดังเป็น 100 (10*10) เท่าของ 0 dB
26 Degradation การกร่อนสลาย กระบวนการที่ทำให้ส่วนต่างๆของพื้นผิวโลกผุกร่อนและถูกพัดพาไป ทำให้ระดับทั่วๆไปลดต่ำลง กระบวนการนี้เกิดจากการกระทำของน้ำและลม
27 Dewater การลดน้ำ หรือ การรีดน้ำ การดึงส่วนที่เป็นน้ำออกจากสลัดจ์ / การระบายน้ำออกจากบริเวณที่ปิดกั้นไว้ เพื่อให้สามารถสร้างเขื่อนได้ในบริเวณที่แห้ง
28 Dichloro Diphenyl Trichloroethane ( DDT) ดีดีที เป็นสารเคมีที่มีการนำมาใช้ในการป้องกันโรคมาลาเรีย ในปี ค.ศ. 1910 และมีการนำมาใช้ในทางการเกษตรในประเทศสหรัฐอเมริกา ในปี ค.ศ.1945 ดีดีทีมีการแพร่กระจายและตกค้างในสิ่งแวดล้อมได้นาน ดีดีทีเป็นสารเคมีที่มีความเป็นพิษปานกลาง โดยค่า LD50 ในหนูทดลองได้รับพิษทางปาก เท่ากับ 11010 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ประเทศไทยได้ห้ามการนำเข้าดีดีทีมาใช้ในทางการเกษตรตั้งแต่วันที่ 4 มีนาคม พ.ศ. 2526
29 Digitizer เครื่องอ่านพิกัดหรือเครื่องแปลงพิกัดเป็นตัวเลข มีลักษณะเป็นแผ่นสี่เหลี่ยมใช้สำหรับวางภาพกราฟิก หรือแผนที่ แล้วใช้อุปกรณ์เหมือนแว่นขยายวางทาบตำแหน่งที่ต้องการ แล้วกดปุ่มบนแว่นให้อ่านค่าพิกัดของตำแหน่งนั้นเข้าเครื่องคอมพิวเตอร์
30 Dioxin ไดออกซิน สารประกอบ Polychlorinated dibenzyl dioxions (PCDD) และ Polychlorinated dibenzyl furans ( PCDD )เป็นสารประกอบที่ก่อให้เกิดมะเร็ง
31 Dissolved-oxygen sag curve เส้นหย่อนออกซิเจนละลาย, เส้นตกท้องช้าง เส้นโค้งแสดงระดับออกซิเจนละลายตามความยาวของลำน้ำ ซึ่งลดลงเมื่อมีการระบายน้ำเสียลงลำน้ำนั้น และจะกลับเพิ่มขึ้นอีกเมื่อมีการเติมอากาศจากการสังเคราะห์แสง และ/หรือ จากการแทรกตัวลงน้ำของออกซิเจนจากอากาศ
32 Ecosystem ระบบนิเวศน์ ความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกันและกันในกลุ่มของสิ่งมีชีวิต และความสัมพันธ์ระหว่างกลุ่มของสิ่งมีชีวิตกับแหล่งที่อยู่ อาจเป็นระบบขนาดใหญ่ เช่น มหาสมุทร หรือขนาดเล็ก เช่น สระน้ำ ถ้าหากระบบมีความสัมพันธ์ที่สมดุล ก็จะสามารถดำรงอยู่ได้เป็นระยะเวลายาวนาน แต่ถ้าขาดความสมดุล เช่น มีการปล่อยน้ำเสียลงในสระ ระบบนิเวศน์ของสระก็จะเสียไป
33 El Nino ปรากฏการณ์เอลนีโน เป็นการไหลย้อนกลับของผิวน้ำทะเลที่อุ่นในช่วงเวลาหนึ่ง จากเส้นศูนย์สูตรทางมหาสมุทรแปซิฟิกตะวันตก ไปแทนที่กระแสน้ำเย็นที่ไหลอยู่เดิม ตามเส้นศูนย์สูตรทางมหาสมุทรแปซิฟิกตะวันออกลงไปถึงชายฝั่งตะวันออกเฉียงเหนือของทวีปอเมริกาใต้
34 Emission Standard มาตรฐานการระบายสารมลพิษ มาตรฐานการปล่อยสารมลพิษทางอากาศจากแหล่งกำเนิดอุตสาหกรรม
35 Environment สิ่งแวดล้อม สิ่งต่างๆที่มีลักษณะทางกายภาพและชีวภาพที่อยู่รอบตัวมนุษย์ซึ่งเกิดขึ้น โดยธรรมชาติและสิ่งที่มนุษย์ได้ทำขึ้น
36 Environmental quality คุณภาพสิ่งแวดล้อม ดุลยภาพของธรรมชาติ อันได้แก่ สัตว์ พืช และทรัพยากรธรรมชาติ ต่างๆและสิ่งที่มนุษย์ได้ทำขึ้น ทั้งนี้ เพื่อประโยชน์ต่อการดำรงชีพของประชาชนและความสมบูรณ์สืบไปของมนุษย์ชาติ
37 Environmental quality standards มาตรฐานคุณภาพสิ่งแวดล้อม ค่ามาตรฐานคุณภาพน้ำ อากาศ เสียงและสภาวะอื่นๆของสิ่งแวดล้อมซึ่งกำหนดเป็นเกณฑ์ทั่วไปสำหรับการส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม
38 Equivalent Sound Pressure Level (Leq) ค่าระดับพลังงานเสียงเฉลี่ย ค่าระดับเสียงคงที่ที่มีพลังงานเทียบเท่าระดับเสียงที่เกิดขึ้นจริงตลอดช่วงเวลานั้น และเนื่องจากเป็นค่าเฉลี่ยของพลังงานเสียง ในช่วงเวลาต่างๆ จึงต้องระบุช่วงเวลาตรวจวัดด้วย
39 Escherichia coli (E.Coli) อีโคไล แบคทีเรียในกลุ่มโคลิฟอร์ม เป็นตัวชี้การปนเปื้อนของอุจจาระในน้ำ
40 Final cover วัสดุกลบขั้นสุดท้าย วัสดุธรรมชาติหรือสังเคราะห์ที่ใช้ สำหรับกลบชั้นบนสุด และด้านข้างของสถานที่ฝังกลบ ขยะมูลฝอยภายหลังจากการฝังกลบได้สิ้นสุดลง
41 Fluidized Bed Incinerator เตาเผาชนิดใช้ตัวกลางนำความร้อน เป็นเตาเผาที่ใช้ตัวกลางในการนำความร้อน ตัวกลางที่ใช้อาจเป็นแร่ควอทซ์ หรือทราย ขนาด 1 มิลลิเมตร ขยะมูลฝอยจะต้องถูกย่อยให้มีขนาดเล็ก ตัวกลางและขยะมูลฝอยจะถูกกวนผสมกันในเตาเผา และเผาไหม้ในสภาวะอากาศมากเกินพอ อุณหภูมิในเตาเผาประมาณ 850 - 1,200 องศาเซลเซียส เตาเผาประเภทนี้เหมาะกับปริมาณขยะมูลฝอยขนาด 1-5 ตันต่อวัน หรือ 25-100 ตันต่อชั่วโมง
42 Gamma ray รังสีแกมมา รังสีที่มีอำนาจการทะลุทะลวงสูง ส่งผ่านไปได้ในอากาศเป็นระยะทางไกลไชทะลุของบางอย่างได้ เช่น กระดาษ แผ่นพลาสติก แผ่นโลหะบางๆ ต้องใช้กำแพงคอนกรีตจึงจะกั้นไว้ได้ เช่น 60Co รังสี gamma เป็นอันตรายต่อร่างกายมาก เพราะไชผ่านเข้าไปได้ลึก และทำให้โมเลกุลที่มันตกกระทบกลายเป็น ion เป็นเหตุให้เคมีของโมเลกุลเปลี่ยนไป หรือเซลล์ตาย และยังผลกระทบต่อไปจนกระทั่งอวัยวะถูกทำลาย
43 Gas control system ระบบควบคุมก๊าซ ระบบระบายก๊าซจากพื้นที่ฝังกลบขยะมูลฝอยสู่บรรยากาศ โดยผ่านทางบ่อ หลุม ท่อ และโครงสร้างที่เกี่ยวข้อง
44 GIS ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ เป็นระบบที่สามารถแสดงภาพแผนที่และลักษณะภูมิศาสตร์ของท้องที่ต่างๆ ได้ ย่อมาจากคำว่า Geographic Information System เป็นระบบที่ช่วยอำนวยความสะดวกในการจัดการหรือวางแผนที่เกี่ยวข้องกับพื้นที่
45 GPS (Global Positioning System) ระบบหาตำแหน่ง ระบบสำหรับใช้หาตำแหน่งของผิวโลกโดยการรับสัญญาณจากดาวเทียมแล้วคำนวณหาจุดพิกัดบนผิวโลก
46 Hardness ความกระด้าง คุณสมบัติของน้ำซึ่งเจือปนด้วยเกลือของแคลเซียม แมกนีเซียม และเหล็ก กับอนุมูล เช่นไบคาร์บอเนต คาร์บอเนต ซัลเฟต คลอไรด์และไนเตรต ซึ่งจะทำให้สบู่จับตัวเป็นก้อนและต้องใช้สบู่เป็นปริมาณมากในการซักล้าง นอกจากนี้ยังก่อให้เกิดตะกรันในหม้อน้ำ ทำให้เกิดความเสียหายในกระบวนการ ผลิตทางอุตสาหกรรม และบางครั้งทำให้เกิดรสชาติที่ไม่ดี การวัดความกระด้างอาจทำได้โดยการทดสอบในห้องทดลอง หรือวัดจากปริมาณของแคลเซียมและแมกนีเซียม รวมทั้ง เหล็ก อลูมิเนียม แมงกานีส แบเรียม สทรอนเธียม และสังกะสี ค่าที่วัดได้แสดงในรูปของเทียบเท่าแคลเซียมคาร์บอเนต
47 Hazardous Pollutant สารมลพิษเสี่ยงอันตราย สารมลพิษที่ก่อให้เกิดการเจ็บป่วยอย่างรุนแรงและถึงตายได้ ซึ่งมีการจัดกลุ่ม โดย United States Environmental Protection Agency เช่น ปรอท, แอสเบสตอส และ แบริลเลียม ฯลฯ
48 Hazardous Substance สารอันตราย วัตถุอันตราย สารที่มีส่วนประกอบหรือที่เจือปนด้วยสารไวไฟ สารกัดกร่อน สารเกิดปฏิกิริยาได้ง่าย วัตถุระเบิด สารพิษ สารกัมมันตรังสี วัตถุกัดกร่อน และ/หรือสิ่งที่ทำให้เกิดโรค วัตถุก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรม วัตถุอย่างอื่นไม่ว่าจะเป็นเคมีภัณฑ์ หรือสิ่งอื่นใดที่ทำให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพอนามัยและชีวิตแก่บุคคล สัตว์ พืช หรือสิ่งแวดล้อม ซึ่งก่อให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพอนามัยและชีวิตมนุษย์ สัตว์ พืช ทรัพย์สิน และสิ่งแวดล้อม
49 Hazardous waste ของเสียอันตราย ของเสียที่มีองค์ประกอบของวัตถุอันตรายได้แก่ วัตถุระเบิดได้ วัตถุไวไฟ วัตถุออกซิไดซ์และวัตถุเปอร์ออกไซด์ วัตถุมีพิษ วัตถุที่ทำให้เกิดโรค วัตถุกัมมันตรังสี วัตถุที่ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรม วัตถุกัดกร่อน วัตถุที่ก่อให้เกิดการระคายเคือง วัตถุอย่างอื่นไม่ว่าจะเป็นเคมีภัณฑ์ หรือสิ่งอื่นใดที่อาจทำให้เกิดอันตรายแก่บุคคล สัตว์ พืช ทรัพย์สินหรือสิ่งแวดล้อม
50 Heavy Metals โลหะหนัก กลุ่มโลหะที่มีความหนาแน่นมากกว่าน้ำ 4 เท่า เช่น ทองแดง (Cu) นิเกิล (Ni) สังกะสี (Zn) โครเมียม (Cr) แคดเมียม (Cd) ปรอท (Hg) ตะกั่ว (Pb) อาร์เซนิก (As) เซเลเนียม (Se) โคบอล (Co) และเหล็ก (Fe) เป็นต้น โดยปกติมีอยู่ในธรรมชาติ แต่มีปริมาณที่เหมาะสม บางชนิดเป็นประโยชน์ต่อร่างกาย เช่น เหล็กจำเป็นต่อการไหลเวียนของโลหิต หากสะสมอยู่มากเกินไปจะมีความเป็นพิษต่อสิ่งมีชีวิต เช่น แคดเมี่ยมทำให้เกิดโรคอิไตอิไต
51 Impulse (Impulsive Noise ) เสียงกระทบ เสียงที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยมีระดับเสียงสูงกว่าระดับเสียงทั่วไปอย่างมีนัยสำคัญ และในแต่ละครั้งที่เกิดเสียงมีช่วงเวลาน้อยกว่า 1 วินาที
52 Incineration facility สถานที่กำจัดโดยเตาเผา สถานที่จัดการขยะมูลฝอยที่ติดตั้งเตาเผาเพื่อใช้เผาทำลายของเสียที่เป็นของแข็ง ของเหลว หรือก๊าซที่เผาไหม้ได้
53 Infections waste มูลฝอยติดเชื้อ ขยะมูลฝอยที่เป็นผลมาจากกระบวนการให้การรักษาพยาบาล การตรวจวินิจฉัย การให้ภูมิคุ้มกันโรค การศึกษาวิจัยที่ดำเนินการทั้งในคนและสัตว์ ซึ่งมีเหตุอันควรสงสัยว่าอาจมีเชื้อโรค ได้แก่ ซากหรือชิ้นส่วนของคนหรือสัตว์ที่มาจากการผ่าตัด ชันสูตรศพ การใช้สัตว์ทดลองที่ทดลองเกี่ยวกับโรคติดต่อ วัสดุของมีคม หรือวัสดุที่ใช้ในการให้บริการทางการแพทย์ การวิจัยในห้องปฏิบัติการซึ่งสัมผัสกับเลือด ส่วนประกอบของเลือดหรือสารน้ำจากร่างกายหรือวัคซีนที่ทำจากเชื้อโรคที่มีชีวิต และขยะมูลฝอยอื่นๆทุกประเภทที่มาจากห้องติดเชื้อร้ายแรง ห้องปฏิบัติการเชื้ออันตรายสูง
54 Information system ระบบสารสนเทศ งานประยุกต์คอมพิวเตอร์เพื่อจัดเก็บบันทึกและประมวลข้อมูล เพื่อให้เกิดเป็นรายงานที่ผู้ปฏิบัติงานและผู้บริหารจะนำไปใช้เพื่อการจัดการได้
55 ISO 14000 ไอ เอส โอ 14000 มาตรฐานการจัดการสิ่งแวดล้อม ในฐานะที่เป็นบรรทัดฐานสำหรับแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมทั่วโลก โดยให้ ISO 14000 อยู่ในความดูแลรับผิดชอบขององค์การระหว่างประเทศ ว่าด้วยการกำหนดมาตรฐาน (International Organization for Standardization : ISO) ซึ่งมีสำนักงานใหญ่อยู่ที่นครเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์
56 Landfill facility สถานที่ฝังกลบขยะมูลฝอย สถานที่ที่นำขยะมูลฝอยมาเทกองในพื้นที่ซึ่งจัดเตรียมไว้ใช้เครื่องจักรกลบดอัดให้แน่น ใช้ดินกลบทับเป็นชั้นๆ และได้จัดเตรียมมาตรการป้องกันน้ำชะมูลฝอยไหลซึมลงสู่แหล่งน้ำใต้ดิน การป้องกันกลิ่นและแมลงรบกวนและการแพร่กระจายของเชื้อโรคสู่สภาพแวดล้อมโดยรอบ
57 Leachate น้ำชะมูลฝอย ของเหลวที่ไหลชะล้างผ่านหรือออกมาจากขยะมูลฝอย ซึ่งอาจประกอบด้วย สารละลาย สารแขวนลอยผสมอยู่
58 Lead (Pb) ตะกั่ว โลหะสีเทาเข้ม ค่อนข้างอ่อน เกิดอยู่ในแร่หลายชนิดที่สำคัญ คือ กาลีนา (PbS) การถลุงตะกั่วมักได้โลหะเงินออกมาด้วยเล็กน้อย ตะกั่วสะสมในร่างกายและทำลายสุขภาพของคนเราได้เมื่อมีมากถึงระดับหนึ่ง โดยพิษของตะกั่วทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของเม็ดเลือดแดง มีผลกระทบต่อระบบประสาท และทำให้เกิดอันตรายต่อไตได้
59 Liner วัสดุกันซึม ชั้นหรือแผ่นของวัสดุธรรมชาติหรือวัสดุสังเคราะห์ที่มีอัตราการไหลซึมต่ำใช้ปูพื้นกันหลุมและผนังด้านข้างของหลุมฝังกลบ หรือบ่อน้ำชะมูลฝอย ซึ่งจะทำหน้าที่ควบคุมป้องกันการรั่วไหลในแนวดิ่งและแนวราบของสารปนเปื้อนในขยะมูลฝอยหรือน้ำชะมูลฝอย
60 Mangrove ป่าชายเลน สังคมพืชที่ประกอบด้วยพันธุ์ไม้หลายชนิดหลายตระกูล และมีพวกที่เป็นใบเขียวตลอดปี ขึ้นอยู่ตามชายฝั่งทะเลที่มีน้ำทะเลท่วมถึง หรืออ่าว หาดเลน และบริเวณที่อยู่ในอิทธิพลของน้ำจืดและน้ำเค็มเรียกว่าเขตน้ำกร่อย
61 Median Lethal Dose LD 50 ปริมาณถึงฆาตมัธยฐาน, แอลดี 50 ปริมาณของสารที่ได้จากการคำนวณทางสถิติจากผลการทดลอง ซึ่งเมื่อให้กับสัตว์ทดลองชนิดหนึ่งๆ แล้วคาดว่าจะทำให้สัตว์ทดลองจำนวนครึ่งหนึ่ง (50%) ตาย ภายใต้เงื่อนไขที่ระบุไว้ของการทดลองนั้นๆ ความเข้มข้นของสารมลพิษในรูปของมิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ของน้ำหนักร่างกายที่ทำให้สัตว์ทดลองมีชีวิตเหลือรอดอยู่ร้อยละห้าสิบ ภายหลังจากการสัมผัสในเวลาหนึ่งๆ
62 Monitoring wells บ่อติดตามตรวจสอบ บ่อน้ำที่ได้มีการออกแบบและก่อสร้างเป็นการเฉพาะและติดตั้งในตำแหน่งที่เหมาะสม เพื่ใช้เก็บตัวอย่างน้ำสำหรับการติดตามตรวจสอบการปนเปื้อนของน้ำชะมูลฝอยต่อแหล่งน้ำใต้ดิน
63 MRL ( Maximum Residue Limit ) เอ็ม อาร์ แอล ปริมาณตกค้างของสารป้องกันกำจัดศัตรูพืชและสัตว์เป็นมิลลิกรัม ต่อน้ำหนักอาหารหรือสินค้า 1 กิโลกรัม ระดับของสารตกค้างที่เกิดจากการใช้สารป้องกันกำจัดศัตรูพืชและสัตว์ภายใต้สภาพการใช้เพื่อป้องกันอาหารหรือผลิตภัณฑ์อาหารจากการทำลายของศัตรูพืช
64 Municipal solid waste ขยะมูลฝอยชุมชน ขยะมูลฝอยที่เกิดจากกิจกรรมต่างๆ ในชุมชน เช่น บ้านพักอาศัย ธุรกิจร้านค้า สถานประกอบการ สถานบริการ ตลาดสด สถาบันต่างๆ รวมทั้งเศษวัสดุก่อสร้าง ทั้งนี้ไม่รวมของเสียอันตรายและมูลฝอยติดเชื้อ
65 national park อุทยานแห่งชาติ พื้นที่ซึ่งรัฐบาลเห็นว่ามีสภาพธรรมชาติเป็นที่น่าสนใจสมควรสงวนไว้เป็นพิเศษ เพื่อรักษาสภาพแวดล้อมธรรมชาติให้คงเดิมถาวรตลอดไป เพื่อประโยชน์ในการท่องเที่ยว พักผ่อน หย่อนใจและเพื่อศึกษาค้นหาความรู้ อุทยานแห่งชาติที่อยู่ในระดับมาตรฐานสากลจะต้องมีพื้นที่ไม่ต่ำกว่า 10 ตารางกิโลเมตรหรือ 3,250 ไ ร่ที่บริหารโดยหน่วยงานของรัฐบาลกลาง และมีเจ้าหน้าที่เพียงพอที่จะคุ้มครองป้องกันพื้นที่อนุรักษ์ให้รอดพ้นจากการบุกรุกทำลาย
66 Natural gas ก๊าซธรรมชาติ ไฮโดรคาร์บอน (เช่น มีเธน, อีเธน, หรือ โพรเพน) ที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติใต้ผิวโลกซึ่งอยู่ในสถานะก๊าซที่อุณหภูมิและความดันบรรยากาศภายใต้ภาวะปกติ แต่ประกอบด้วยกำมะถันรวมน้อยกว่าหรือเท่ากับ 20.0 grains ต่อ 100 ลบ.ฟ.มาตรฐาน นอกจากนั้นยังต้องประกอบไปด้วยมีเธนอย่างน้อยร้อยละ 70 โดยปริมาตรหรือมีค่า gross calorific ระหว่าง 950 และ 1,100 บีทียูต่อ ลบ.ฟ.มาตรฐาน ก๊าซธรรมชาติไม่รวมถึงก๊าซดังต่อไปนี้ ก๊าซจากหลุมฝังกลบ, digester gas, ก๊าซจากการกลั่นน้ำมัน, sour gas, blast furnace gas, coal-derived gas, producer gas, coke oven gas, หรือก๊าซอื่นใดที่มีองค์ประกอบของกำมะถันหรือ heating value เปลี่ยนแปลงสูงมาก คือไม่คงที่
67 Nephelometer เครื่องวัดความขุ่น เครื่องมือที่ใช้สำหรับเปรียบเทียบความขุ่นของสารละลาย โดยการปล่อยให้แสงส่องผ่านหลอดแก้วโปร่งแสงแล้ววัดอัตราความหนาแน่นของการกระจายแสงที่ลดลงเนื่องจากความขุ่น
68 Organophosphate ออการ์โนฟอสเฟต สารสังเคราะห์จากกรดฟอสฟอริก มีฟอสฟอรัส (P) เป็นองค์ประกอบสำคัญ ใช้ในการป้องกันและกำจัดศัตรูพืช สารพิษพวกนี้สลายตัวได้ง่ายโดยเฉลี่ยประมาณ 10-15 วัน ได้แก่ มาลาไธออน, ไดโครวอส, เมรินฟอส, โมโนโครโตฟอส, อาซีเฟท เป็นต้น
69 Outfall จุดระบายน้ำทิ้ง จุดตำแหน่ง หรือสถานที่ ซึ่งน้ำเสียหรือน้ำที่จะระบายทิ้งถูกปล่อยออกมาจากท่อระบาย ท่อน้ำ หรือรางน้ำอื่นๆ
70 Out-of-control period ช่วงเวลานอกเหนือการควบคุม ช่วงเวลาที่มีการปรับเทียบประจำวัน, Iinearity check, การตรวจสอบการรับประกันคุณภาพซึ่งแสดงว่าเครื่องไม่ได้กำลังทำการตรวจวัด และบันทึกตามคุณลักษณะการทำงาน
71 PM-10 ( particulate matter - the size is not more than 10 micron ) พีเอ็ม เท็น ฝุ่นขนาดเล็ก (มีขนาดเล็กกว่า 10 ไมครอน ) ที่แขวนลอยอยู่ในอากาศได้นาน เนื่องจากมีความเร็วในการตกตัวต่ำ โดยทั่วไปมีแหล่งกำเนิดออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ คือ ธรรมชาติ เช่น เขม่าควันจากไฟป่า กิจกรรมที่มนุษย์สร้างขึ้น เช่น การคมนาคมขนส่ง อุตสาหกรรม มีผลให้ทัศนวิสัยในการมองเห็นเสื่อมลง ทำลายพื้นผิวของวัสดุและสิ่งก่อสร้าง หากเข้าสู่ระบบทางเดินหายใจของมนุษย์จะก่อให้เกิดการระคายเคืองและทำลายเนื้อเยื่อบริเวณนั้น และจะสะสมจนประสิทธิภาพในการทำงานน้อยลง
72 Polluted condition ภาวะมลพิษ สภาวะที่สิ่งแวดล้อมเปลี่ยนแปลงหรือปนเปื้อนโดยมลพิษซึ่งทำให้คุณภาพของสิ่งแวดล้อมเสื่อมโทรมลง เช่น มลพิษทางน้ำ มลพิษทางอากาศ มลพิษในดิน
73 pollution มลพิษ ของเสีย วัตถุอันตรายและมลสารอื่นๆรวมทั้ง กาก ตะกอนหรือสิ่งตกค้างจากสิ่งเหล่านั้น ที่ถูกปล่อยทิ้งจากแหล่งกำเนิดมลพิษหรือที่มีอยู่ในสิ่งแวดล้อมตามธรรมชาติซึ่งก่อให้เกิดหรืออาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อม หรือ ภาวะที่เป็นพิษภัยอันตรายต่อสุขภาพอนามัยของประชาชนได้ และให้หมายความรวมถึง รังสี ความร้อน แสง กลิ่น เสียงความสั่นสะเทือน หรือเหตุรำคาญอื่นๆที่เกิดหรือที่เกิดหรือถูกปล่อยออกจากแหล่งกำเนิดมลพิษด้วยิ
74 Population equivalent สมมูลประชากร การประเมินปริมาณของสารมลพิษที่ระบายทิ้งจากแหล่งหนึ่งๆ โดยเทียบส่วนเป็นจำนวนประชากรที่ก่อให้เกิดสารมลพิษ (เช่น บีโอดี) ในปริมาณที่เท่ากัน
75 Portable Tank ถังบรรจุที่เคลื่อนย้ายได้ ถังที่ใช้สำหรับการขนส่งแบบใช้เครื่องทำความเย็นของก๊าซเหลว (Refrigerated Liquefied Gases) หมายถึงถังที่มีฉนวนป้องกันความร้อนที่มีความจุมากกว่า 450 ลิตร ซึ่งรวมอุปกรณ์ที่จำเป็นสำหรับการขนส่ง
76 Processing การแปรสภาพ การเปลี่ยนแปลงคุณลักษณะหรือองค์ประกอบทางกายภาพ เคมี และชีวภาพของขยะมูลฝอยเพื่อให้มีความสะดวกและความปลอดภัยในการขนส่ง การนำกลับไปใช้ประโยชน์ การเก็บรวบรวม การกำจัดหรือการลดปริมาตร
77 Recovered materials วัสดุที่นำกลับคืน เศษวัสดุที่สามารถคัดแยกจากขยะมูลฝอยเพื่อนำไปใช้ประโยชน์ใหม่ เช่น โลหะ กระดาษ แก้ว พลาสติก สิ่งทอ หรือยาง
78 Recovery การนำกลับคืน การสกัดสารมีค่าออกมาแบ่งออกเป็น : Material Recovery สกัดสารเป็นประโยชน์ออกมา เช่นกลั่นสารตัวทำละลายจากน้ำเสีย สกัดแร่เงินออกจากน้ำยาล้างฟิล์ม, ทำปุ๋ยจากขยะ : Energy Recovery สกัดพลังงานเป็นประโยชน์ออกมา เช่น นำขยะมาหมักจนได้ก๊าซชีวภาพ ซึ่งใช้หุงต้มได้, นำขยะมาเผาได้ความร้อนไปผลิตกระแสไฟฟ้า
79 RED TIDE ปรากฏการณ์น้ำเปลี่ยนสี ปรากฏการณ์ธรรมชาติที่เกิดจากแพลงค์ตอนพืช (พืชน้ำขนาดเล็ก)มีการเจริญเติบโตอย่างรวดเร็วจนทำให้น้ำทะเลบริเวณนั้น เปลี่ยนสีไปจากน้ำทะเลปกติเช่น สีเขียว สีน้ำตาล สีแดง เป็นต้น
80 Regeneration รีเจนเนอร์เรชั่น รีเจนเนอเรชัน
รีเจนเนอเรชัน หมายถึง การทำให้เรซินหรือถ่านกัมมันต์(Activated Carbon) ที่หมดอำนาจเพราะว่าไอออนอิสระส่วนใหญ่ถูกนำไปแลกกับไอออนอื่นในน้ำจนหมดสิ้นไปแล้วกลับฟื้นตัวขึ้นมามีอำนาจในการแลกเปลี่ยนไอออนใหม่อีก
- การทำรีเจนเนอเรชัน เรซินที่หมดอำนาจ (ชั่วคราว) เป็น ได้แก่ การขับไล่ไอออนในเรซินที่แลกมาจากน้ำ และเติมไอออนอิสระให้กับเรซิน ทำให้เรซินกลับคืนสภาพเดิม และมีอำนาจในการแลกเปลี่ยนไอออนอีกครั้งหนึ่ง สารเคมีที่ใช้เติมไอออนอิสระให้กับเรซินที่เสื่อมอำนาจไปแล้วเรียกว่า สารรีเจนเนอแรนต์ (Regenerant) ตัวอย่างของสารรีเจนเนอแรนต์ ได้แก่ NaCl ซึ่งใช้เติม Na+ หรือ Cl- ให้กับเรซิน หรือ H2SO4 ซึ่งใช้เติม H+ ให้กับเรซิน เป็นต้น
- การรีเจนเนอเรชันถ่านกัมมันต์เพื่อฟื้นอำนาจการดูดติดผิวและนำกลับมาใช้ใหม่อีก สามารถนำไปทำรีเจนเนอเรชันได้ตลอดไป แต่ทุกครั้งที่มีการทำรีเจนเนอเรชันต้องเติมคาร์บอนใหม่จำนวนหนึ่งเพื่อทดแทนคาร์บอนที่กลายเป็นผงไปในระหว่างการฟื้นอำนาจ และการสูญเสียคาร์บอนไม่ควรเกิน 5% ของคาร์บอนทั้งหมด ซึ่งจะใช้การรีเจนเนอเรชันด้วยวิธีเคมีและวิธีชีวก็อาจใช้ได้แต่ไม่ได้ผลดีเท่าวิธีที่ใช้ความร้อนสูง โดยวิธีเผาในเตาที่มีอุณหภูมิสูง ซึ่งควบคุมปริมาณออกซิเจนและความชื้นได้
81 Reverse osmosis ( RO ) การออสโมซีสผันกลับ กระบวนการกำจัดสิ่งปะปนในน้ำ เช่นเกลือ โดยการผ่านเยื่อบาง (membrane)
82 Risk Assessment การประเมินความเสี่ยง การประเมินความเสี่ยงในเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณต่อสิ่งที่จะเกิดขึ้นกับสุขภาพหรืออนามัยของมนุษย์และ สิ่งแวดล้อม โดยแสดงประเภทสารมลพิษ หรือความรุนแรงของพิษในสารนั้นๆ
83 Rotterdam Convention อนุสัญญารอตเตอร์ดัม อนุสัญญาว่าด้วยการค้าสารเคมีอันตรายที่ถูกห้ามใช้ หรือจำกัดการใช้ในระบบการค้าโลก (Rotterdam Convention on the Prior Informed Consent Procedure for Certain Hazardous Chemicals and Pesticides in International Trade)เป็นอนุสัญญาระหว่างประเทศ ซึ่งกำหนดข้อตกลงระหว่างประเทศในการควบคุมการนำเข้าและการส่งออกสารเคมีอันตรายที่ถูกห้ามใช้หรือจำกัดการใช้อย่างเข้มงวด และสูตรผสมของสารเคมีป้องกันกำจัดศัตรูพืชและสัตว์ที่ก่อให้เกิดอันตรายร้ายแรง ที่มีการซื้อขายระหว่างชาติ โดยประเทศผู้ผลิตหรือประเทศผู้ส่งออกสารเคมีอันตรายตามขอบเขตของอนุสัญญาดังกล่าว จะต้องแจ้งข้อมูลสารเคมีล่วงหน้าไปยังประเทศผู้นำเข้าเพื่อตอบรับก่อนจึงจะสามารถส่งออกสารเคมีอันตรายเหล่านั้นได้ จึงเป็นอนุสัญญาที่เป็นประโยชน์ต่อประเทศสมาชิกในอันที่จะประเมินความเสี่ยงอันตรายจากสารเคมีก่อนการนำสารเคมีเข้ามาใช้ภายในประเทศ และยังเป็นการป้องกันมิให้มีการลักลอบทิ้งสารเคมีอันตรายที่อยู่ในระบบการค้าระดับสากล ทั้งนี้มีหน่วยงานรับผิดชอบ คือ กรมวิชาการเกษตร ในฐานะเป็น Designated National Authority (DNA) ด้านสารเคมีป้องกันกำจัดศัตรูพืช และสัตว์ ซึ่งเป็นเครือข่ายขององค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) และกรมควบคุมมลพิษ ในฐานะเป็น DNA ของสารเคมีอื่นๆ นอกเหนือจากสารเคมีป้องกันกำจัดศัตรูพืชและสัตว์ และเป็นเครือข่ายของโครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ (UNEP / IRPTC)
84 Sediment ตะกอน ของแข็งที่ตกจมจากสภาพการแขวนลอยในของเหลว / สสาร หรือสารอินทรีย์ที่เคลื่อนย้ายจากแหล่งเดิม เนื่องจากกระแสลมหรือกระแสน้ำพัดผ่านและตกอยู่ตามผิวโลกไม่ว่าจะอยู่สูงหรือต่ำกว่าระดับน้ำทะเล
85 Skimming การชักน้ำช่วงบน กระบวนการการทดน้ำจากผิวน้ำในลำธาร หรือ คลองระบายน้ำ โดยใช้วิธีการทดเอาน้ำที่ไหลเอ่อล้นออกไปเพื่อหลีกเลี่ยงดินทราย ตะกอน หรือวัตถุอื่นๆ บริเวณท้องน้ำ
86 Sludge กากตะกอน ของแข็งที่แยกออกจากน้ำ หรือน้ำเสีย และจมสะสมตัวอยู่เบื้องล่าง ; ของแข็งซึ่งเกิดขึ้นเนื่องจากการบำบัดโดยวิธีทางเคมีและตกตะกอน ; กลุ่มจุลชีพในระบบบำบัดน้ำเสียแบบชีววิทยา
87 Slurry Wall or Cat Off Wall การสร้างกำแพงทึบน้ำ เป็นวิธีการควบคุมการแพร่กระจายของสารปนเปื้อนต่อน้ำใต้ดิน วัสดุที่ใช้ก่อสร้างกำแพงทึบน้ำทำจากดินเหนียวผสมเบนโทไนต์ หรือซีเมนต์ผสมเบนโทไนต์ หรือการอัดฉีดซีเมนต์ โดยจะก่อสร้างกำแพงทึบน้ำในแนวดิ่ง เพื่อควบคุมการแพร่กระจายของสารปนเปื้อนในแนวราบ สามารถก่อสร้างได้ทั้งด้านต้นน้ำและท้ายน้ำ ขึ้นอยู่กับสถานการณ์
88 Solid waste management facility สถานที่จัดการขยะมูลฝอย สถานที่กำจัดขยะมูลฝอย สถานีขนถ่ายขยะมูลฝอย สถานที่นำวัสดุกลับคืน หรือสถานที่ใดๆ ที่มีการนำขยะมูลฝอยมาแปรสภาพและนำผลพลอยได้จากขบวนการมาใช้ประโยชน์
89 Sound Exposure Level :SEL ระดับเสียงที่สัมผัส ตัวเลขจำนวนหนึ่งที่แสดงระดับพลังงานเสียงที่เกิดขึ้นจากเหตุการณ์หนึ่งๆ ซึ่งถูกย่อให้อยู่ในช่วง 1 วินาที
90 Sound Pressure Level (SPL or Lp) ระดับความดันเสียง ระดับความดันเสียงแสดงในหน่วยเดซิเบล โดยมีค่าเป็น 20 x log(p/p ref), เมื่อ p = ค่าความดันเสียงเฉลี่ยกำลังสอง และ pref = 2 x 10-5 N/m2 pref ขึ้นกับค่าความดันของขีดกำจัดการได้ยินเสียง
91 Stability เสถียรภาพ ความสามารถของสารใดๆ เช่น น้ำเสีย สารเคมี หรือสลัดจ์ที่ย่อยแล้ว ในการต้านทานการเปลี่ยนแปลง หรือกล่าวอีกนัยหนึ่ง คือย่อยสลายต่อไม่ได้แล้วเพราะไม่มีอาหารที่จะย่อยต่อไป หรือมีเพียงเล็กน้อย ; สภาวะของช่องน้ำหรือทางน้ำ ซึ่งเมื่อเวลาผ่านไปไม่มีการเปลี่ยนแปลงที่เห็นได้อย่างชัดเจนเกิดขึ้น แต่อาจมีการเปลี่ยนแปลงบ้างเล็กน้อยในช่วงต่างๆ ของปี ; ความสามารถของโครงสร้างทางวิศวกรรม เช่น เขื่อน หรือผนังกั้น ซึ่งต้านทานการเคลื่อนไหว
92 Stabilization การปรับเสถียร การรักษาระดับปริมาตรอัตราการไหลหรือสภาพอื่นๆให้คงที่ ; ในการลดความกระด้างของน้ำโดยไลม์โซดา หมายถึง กระบวนการใดๆ ซึ่งทำให้เกิดตะกรันน้อยที่สุด หรือไม่มีเลย ; ในการบำบัดน้ำเสีย หมายถึง กระบวนการที่ทำให้สมบัติของน้ำคงที่ก่อนปล่อยน้ำทิ้ง เช่น บ่อปรับเสถียร ; ในการควบคุมการกัดเซาะหมายถึง การสร้างกำแพงน้ำ สร้างแนวป้องกันริมฝั่งโดยการปลูกพืชคลุมให้รากยึดดินหรือวิธีอื่นๆ ; ในการควบคุมการกัดกร่อน หมายถึง การปรับค่าพีเอชของน้ำเพื่อรักษาสมดุลคาร์บอเนตที่จุดอิ่มตัว
93 Surface overflow rate ( SOR ) อัตราน้ำล้นผิว ค่ากำหนดในการออกแบบถังน้ำใส มีหน่วยเป็น ลบ.ม./ตร.ม.- วัน
94 Synthetic detergent สารซักฟอกสังเคราะห์ สารทำความสะอาดที่เกิดจากการสังเคราะห์ ประกอบด้วย สารลดแรงตึงผิว ผลิตจาก sulfonation of long chain alcohols, เอสเตอร์, เอมายส์, และอัลคิลเบนซิน สารนี้อาจเป็นแอนไอออนิกหรือนอนไอออนิก
95 Synthetic sludge กากตะกอนสังเคราะห์ จุลชีพที่ได้จากการทดลอง โดยการให้อาหารแก่สารอินทรีย์ เช่น นมแข็ง น้ำซุปวัว เปปโทน เกลือของฟอสฟอรัสและไนโตรเจนในส่วนผสมต่างๆ หลังจากเติมเชื้อจุลินทรีย์จากน้ำเสียแล้ว
96 Threshold of Hearing ขีดจำกัดของการได้ยิน ค่า SEL ที่ต่ำที่สุดที่มนุษย์ปกติและมีอวัยวะในการรับรู้การได้ยินปกติ สามารถได้ยิน มีค่าเริ่มต้นที่ O dBA
97 Toxicity ความเป็นพิษ ความสามารถของสารในการก่อให้เกิดอันตรายต่อสิ่งมีชีวิต สารซึ่งมีความเป็นพิษสูงจะก่อให้เกิดอันตรายเมื่อได้รับเข้าไปในปริมาณน้อย ส่วนสารที่มีความเป็นพิษต่ำ จะไม่ก่อให้เกิดอันตราย นอกเสียจากว่าจะได้รับเข้าไปในปริมาณมาก
98 Transfer station สถานีขนถ่ายขยะมูลฝอย สถานที่สำหรับถ่ายเทขยะมูลฝอยจากรถเก็บขยะมูลฝอยลงสู่พาหนะขนาดใหญ่ เพื่อขนส่งไปยังสถานที่แปรสภาพหรือกำจัดขยะมูลฝอย
99 Waste ของเสีย ขยะมูลฝอย สิ่งปฎิกูล น้ำเสีย อากาศเสีย มลสาร หรือวัตถุอันตรายอื่นใด ซึ่งถูกปล่อยทิ้งหรือมีที่มาจากแหล่งกำเนิดมลพิษ รวมทั้งกาก ตะกอน หรือสิ่งตกค้างจากสิ่งเหล่านั้น ที่อยู่ในสภาพของแข็ง ของเหลวหรือก๊าซ
100 Waste air อากาศเสีย ของเสียที่อยู่ในสภาพเป็นไอเสีย กลิ่นควัน ก๊าซ เขม่า ฝุ่นละออง เถ้าถ่าน หรือมลสารอื่นที่มีสภาพละเอียดบางเบาจนสามารถรวมตัวอยู่ในบรรยากาศได้
101 Wastewater น้ำเสีย น้ำที่ไม่ต้องการ หรือ น้ำใช้แล้วและระบายทิ้ง ; น้ำใช้แล้วจากชุมชน อาจประกอบด้วยสิ่งปะปนที่ติดมาจากกิจกรรมจากที่อยู่อาศัย ธุรกิจ โรงงานอุตสาหกรรม และสถาบันต่างๆ รวมกับน้ำใต้ดิน น้ำผิวดิน น้ำฝน
102 Water reclamation การนำน้ำกลับมาใช้ประโยชน์ การนำน้ำเสียกลับมาใช้ประโยชน์ โดยผ่านกระบวนการบำบัดแล้วส่งกลับไปสู่แหล่งน้ำผิวดินหรือใต้ดิน
103 Zone of discharge เขตของการระบายน้ำทิ้ง บริเวณที่มีความเสี่ยงต่อการปนเปื้อนของน้ำชะมูลฝอยลงสู่น้ำใต้ดิน
ปรับปรุงล่าสุด: 1 พ.ค. 60 เวลา 15:20:33


กรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม