โครงการคลองสวย - น้ำใส


หลักการและเหตุผล
วัตถุประสงค์ การดำเนินงาน
เป้าหมาย ผลที่คาดว่าจะได้รับ ระยะเวลาดำเนินการ งบประมาณ
ขอบเขตการดำเนินงาน
ตารางการปฏิบัติงานและแผนการใช้เงิน (ตัวอย่าง)
การจัดทำแผนที่แสดงที่ตั้งและรายละเอียดของพื้นที่ดำเนินการ
คลองต้นแบบในโครงการคลองสวยน้ำใส
 
  • โครงการฟื้นฟูคุณภาพน้ำคลองพร้อมศรี 2 (คลองพร้อมพงษ์)
  •  
  • โครงการคลองสวยน้ำใส "คลองบ้านป่า"
  •  
  • โครงการคลองสวยน้ำใส "คลองเจ้าเจ็ด-บางยี่หน"
  • ความก้าวหน้าในการดำเนินงาน (พร้อมเอกสารดาว์นโหลด)
    คู่มือที่เกี่ยวข้อง (พร้อมเอกสารดาว์นโหลด)
    ถาม - ตอบ โครงการคลองสวย - น้ำใส
    วันอนุรักษ์และพัฒนาแม่น้ำ คู คลอง แห่งชาติ “20 กันยายน”


    1. หลักการและเหตุผล

    ความเสื่อมโทรมของคุณภาพน้ำในคลองต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งคลองต่าง ๆ ที่อยู่ในเขตชุมชนหนาแน่นในจังหวัดต่าง ๆ ที่เป็นปัญหาที่สะสมมานาน ทำให้ไม่สามารถนำน้ำมาใช้ประโยชน์เพื่อการอุปโภคและบริโภคได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ อีกทั้งยังทำให้สูญเสียความสวยงามของทัศนียภาพของริมฝั่งลำน้ำ ส่งผลกระทบต่อสิ่งที่แสดงถึงวิถีชีวิตของชุมชนดั้งเดิมของไทยที่เหมาะที่จะส่งเสริมให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางน้ำ ปัญหาของคุณภาพน้ำในคลองเกิดจากคลองเป็นที่รองรับน้ำเสียและของเสียจากแหล่งกำเนิดต่างๆ เช่นบ้านเรือน แหล่งชุมชน และอาคารสถานประกอบการต่าง ๆ ที่ทิ้งลงมาโดยไม่ได้รับการบำบัด จึงมีผลทำให้ไม่สามารถที่จะนำน้ำในคลองไปใช้เพื่อประโยชน์อื่นใดได้นอกจากเพื่อการคมนาคมสัญจรทางน้ำเท่านั้น และคูคลองบางสายมักจะตื้นเขิน เมื่อถึงฤดูฝนก็ไม่สามารถระบายน้ำได้ทันจึงเกิดปัญหาน้ำท่วมในพื้นที่ ก่อให้เกิดความเสียหายแก่ชุมชน และบ้านเรือนที่อยู่ในบริเวณคลอง นั้น


    กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้ดำเนินการตามนโยบายการดำเนินการเชิงรุก เพื่อการฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ลุ่มต่างๆ ทั่วประเทศ ซึ่งการที่จะแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำให้มีคุณภาพที่สามารถใช้ประโยชน์เพื่อกิจกรรมต่างๆ ได้นั้นจะต้องมองถึงภาพรวมทั้งระบบของลุ่มน้ำ ซึ่งคูคลองต่างๆ ซึ่งเป็นตัวเชื่อมไปยังแหล่งน้ำที่สำคัญในพื้นที่ ในการนี้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจึงได้มีบัญชา ให้จัดทำโครงการ คลองสวย - น้ำใส ขึ้น โดยมอบหมายให้กรมควบคุมมลพิษเป็นหน่วยงานประสานงานกลาง และดำเนินการร่วมกับสำนักงานสิ่งแวดล้อมภาคและสำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมใน 75 จังหวัดทั่วประเทศ โดยให้จังหวัดคัดเลือกคลอง


    2. วัตถุประสงค์

    2.1 เพื่อฟื้นฟูคุณภาพน้ำในคลอง 75 จังหวัดทั่วประเทศ จังหวัดละ 1 คลอง
    2.2 เพื่อจัดการน้ำเสียและของเสียจากชุมชน
    2.3 เพื่อรณรงค์ประชาสัมพันธ์และสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชนในการอนุรักษ์คูคลอง

    3. การดำเนินงาน

     7 ก.ย. 48 คพ. ร่วมจัดนิทรรศการฯ ณ อิมแพค เมืองทองธานี
    การจัดการเพื่อฟื้นฟูคุณภาพน้ำในคลองจะประกอบด้วย กิจกรรมทั้งด้านการลดปริมาณน้ำเสียและของเสียที่แหล่งกำเนิดมลพิษ การฟื้นฟูสภาพคลองให้มีสภาพที่ดีขึ้น โดยการลดปริมาณน้ำเสียและของเสียจากแหล่งกำเนิด ซึ่งจะพิจารณาทั้งแหล่งกำเนิดประเภทน้ำเสียและแหล่งกำเนิดประเภทขยะ ซึ่งแนวทางในการจัดการจะต้องดำเนินการจัดทำระบบการจัดการน้ำเสียและขยะที่เกิดขึ้นให้ครอบคลุมบริเวณพื้นที่ดังกล่าว รวมทั้งมุ่งเน้นการดำเนินการสร้างเครือข่ายรณรงค์ประชาสัมพันธ์เพื่อการอนุรักษ์ลำคลองโดยเฉพาะชุมชนริมน้ำ สำหรับแนวทางในการฟื้นฟูสภาพคลอง ให้อยู่ในสภาพที่ดีขึ้นโดย
    การดำเนินงานระยะที่ 1
    จะดำเนินการรณรงค์ประชาสัมพันธ์และลดมลพิษจากแหล่งกำเนิดในพื้นที่ เช่น ติดตั้งถังดักไขมันในน้ำทิ้งจากห้องครัวสำหรับบ้านพักอาศัยใน มีตะแกรง ดักขยะก่อนน้ำเสียจะไหลเข้าสู่ถังดักไขมัน และการปรับปรุงลำคลอง เช่น การขุดลอกตะกอนและขยะมูลฝอยที่หมักหมม ซึ่งจากแนวทางการแก้ไขปัญหาดังกล่าวในข้างต้นจะสามารถฟื้นฟูคุณภาพน้ำในคลองให้อยู่ในสภาพที่ดีขึ้นกว่าในปัจจุบันได้

    สำหรับการดำเนินงานในระยะที่ 2 เน้นการมีส่วนร่วมของประชาชน และการสร้างเครือข่ายเฝ้าระวังคูคลองต่อเนื่องจากระยะที่ 1 จัดหาระบบบำบัดน้ำเสียสำหรับกลุ่มครัวเรือนหรือชุมชนขนาดเล็กตามความจำเป็นหรือความเหมาะสมในแต่ละพื้นที่ และติดตามประเมินผลคุณภาพน้ำคลองโดยให้ชุมชนมีส่วนร่วมดำเนินการ

    4. เป้าหมาย

    4.1 เพื่อฟื้นฟูคุณภาพน้ำคลอง
    4.2 เพื่อเป็นแนวทางในการฟื้นฟูแหล่งน้ำประเภทคูคลองสาธารณะอื่น ๆ

    5. ผลที่คาดว่าจะได้รับ

    ชุมชนมีคุณภาพสิ่งแวดล้อมและคุณภาพชีวิตดีขึ้น

    6.ระยะเวลาดำเนินการ


    ปี 2548 ระยะเวลาดำเนินการภายใน.......... วัน
    ปี 2549 ระยะเวลาดำเนินการภายใน........... วัน

    เจตนารมณ์ประชาคมสิ่งแวดล้อม

    7. งบประมาณ

    ปี 2548 ...............บาท
    ปี 2549 .................บาท
    รวม ................บาท
    กลไกประชาคมสิ่งแวดล้อม

    8. ขอบเขตการดำเนินงาน

    (สามารถเพิ่มประเด็นและรายละเอียดเนื้อหาในแต่ละประเด็นได้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับ ความเหมาะสมของแต่ละพื้นที่)
    ปีที่ 1 (2548) (กย. – ธค. 48)
    8.1 รณรงค์ประชาสัมพันธ์เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์ลำคลองและการมีส่วนร่วมของชุมชน
    8.2 ปรับภูมิทัศน์สองฝั่งลำน้ำให้มีความเขียวสดใส น่ามอง โดยใช้กระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนริมน้ำ
    8.3 สำรวจข้อมูลพื้นฐาน สภาพทั่วไปของคลอง ที่ตั้งชุมชน และตรวจสอบคุณภาพน้ำ
    8.4 ลดมลพิษจากแหล่งกำเนิดโดยติดตั้งถังดักไขมันและจัดหาถังขยะสำหรับบ้านเรือนบริเวณริมคลองตามความเหมาะสมใน แต่ละพื้นที่
    8.5 อื่น ๆ (ทสจ. พิจารณาเพิ่มเติมตามความเหมาะสม)
    ปีที่ 2 (2549)
    8.6 รณรงค์ประชาสัมพันธ์เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์ลำคลองและการมีส่วนร่วมของชุมชน
    8.7 จัดให้มีระบบบำบัดน้ำเสียขนาดเล็กตามความจำเป็นหรือความเหมาะสมของพื้นที่พร้อมทั้งทดลองเดินระบบและติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำคลอง


    9. ตารางการปฏิบัติงานและแผนการใช้เงิน (ตัวอย่าง)

    ตารางการปฏิบัติงานและแผนการใช้เงิน (ตัวอย่าง) 
    คลิก ขยายภาพใหญ่พื้นที่เป้าหมาย


    10. การจัดทำแผนที่แสดงที่ตั้งและรายละเอียดของพื้นที่ดำเนินการ

    เช่น สภาพภูมิประเทศ แนวคลอง ชุมชนริม คลอง พร้อมภาพถ่ายประกอบตามความจำเป็น

    11. คลองต้นแบบในโครงการคลองสวยน้ำใส


    11.1) โครงการฟื้นฟูคุณภาพน้ำคลองพร้อมศรี 2 (คลองพร้อมพงษ์)

    11.2)โครงการคลองสวยน้ำใส "คลองบ้านป่า"

    11.3)โครงการคลองสวยน้ำใส "คลองเจ้าเจ็ด-บางยี่หน"



    12. ความก้าวหน้าในการดำเนินงาน

    • รายละเอียดโครงการ "คลองสวย - น้ำใส"[ Download : 95 KB ]
    • ตัวอย่างการประมาณราคาค่าใช้จ่าย [ Download : 65 KB ]
    • ข้อเสนอแนะในการคัดเลือกคลองและกำหนดกิจกรรม [ Download : 61 KB ]
    • รายงานการประชุมโครงการคลองสวย - น้ำใส 75 จังหวัดร่วมกับ สสภ. และ ทสจ. เมื่อวันที่ 30 สิงหาคม 2548
      [ Download : 99 KB ]
    • สรุปการประชุมกลุ่มย่อย เรื่อง บทบาทประชาคมกับการมีส่วนร่วมจัดการสิ่งแวดล้อม เมื่อวันที่ 7 กันยายน 2548
      [ Download : 82 KB ]
    • คลองต้นแบบ-โครงการฟื้นฟูคุณภาพน้ำคลองพร้อมศรี 2 (คลองพร้อมพงษ์) [ Download : 2.94 MB ]
    • สรุปการประชุมรับมอบนโยบายและหารือวิธีปฏิบัติงาน เมื่อวันที่ 30 กันยายน 2548 และกระบวนการจัดการโครงการคลองสวย-น้ำใส 75 จังหวัด [ Download : 101 KB ]
    • แผนการใช้จ่ายเงินและการดำเนินงาน โครงการฟื้นฟูคุณภาพน้ำคลองบ้านป่า [ Download : 101 KB ]
    • รายงานผลการตรวจสอบคุณภาพน้ำ โครงการฟื้นฟูคุณภาพน้ำคลองบ้านป่า เมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน 2549 [ Download : 101 KB ]
    • รายงานผลการตรวจสอบคุณภาพน้ำ โครงการฟื้นฟูคุณภาพน้ำคลองบ้านป่า เมื่อวันที่ 3 เมษายน 2549 [ Download : 101 KB ]
    • รักษ์สิ่งแวดล้อม-การมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการน้ำเสีย วันอนุรักษ์และพัฒนาแม่น้ำ คู คลอง แห่งชาติ “20 กันยายน”[ Download : 133 KB ]
    • การสำรวจสภาพพื้นที่ และเก็บตัวอย่างน้ำ คลองเจ้าเจ็ด-บางยี่หน อำเภอบางซ้าย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา [ Download : 4.65 MB ]

    13. คู่มือที่เกี่ยวข้อง
    • แผ่นพับโครงการคลองสวย - น้ำใส [ Download : 456 KB ]
    • คู่มือดำเนินงานโครงการคลองสวย - น้ำใส [ Download : 7.46 MB ]
    • การติดตั้งและการดูแลรักษาระบบถังกรองทราย [ Download : 108 KB ]
    • คู่มือการใช้ถังดักไขมัน [ Download : 5.65 MB]


    ติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่

    1.การจัดส่งโครงการ
    ผอ.ประลอง ดำรงไทย (ผอ.สำนักตรวจและประเมินผล สป.ทส.)
    โทรศัพท์ . 0 2278 8635-7 โทรสาร 0 2278 8630,4
    2.ฝ่ายสนับสนุนทางวิชาการ สำนักจัดการคุณภาพน้ำ
    ดร.เชาวน์ นกอยู่ , นางกุสุมา เนื่องจากนิล
    โทรศัพท์ . 0 2298 2256, 66, 68 โทรสาร 0 2298 2255





    กรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม